Vẻ đẹp truyền thống và hiện đại trong điêu khắc cuốn thư đá

      Nhiều ngôi đền, chùa, nhà cổ… tại Việt Nam còn lưu giữ những bức cuốn thư cổ khá hoàn chỉnh, không bị vỡ hay mờ nét điêu khắc. Những chi tiết về hình long, phượng, hình rồng chầu nguyệt, hình chữ in chìm nổi…đều còn khá rõ nét, qua hình ảnh trên các bức cuốn thư phần nào phản ánh sự phồn thịnh của một thời kỳ văn hóa, sự đa dạng trong cách tạo hình và sự khéo léo của những người thợ trong việc chế tác.

Vì vậy kế thừa và phát huy vẻ đẹp truyền thống và hiện đại trong điêu khắc cuốn thư đá là rất quan trọng vì từ đó phần nào phản ảnh tiến trình cũng như văn hóa của từng giai đoạn lịch sử. Ngoài vẻ đẹp thẩm mỹ lịch sử nó còn có ý nghĩa phong thủy nếu trong quá trình thực hiện có sai sót hay  làm ẩu vài đường nét thôi cũng làm mất đi giá trị của nó.

 
cuonthudatruyenthong-01
Người thợ có tay nghề thôi chưa đủ cần có thêm nhiều hiểu biết để có thể tư vấn giúp gia chủ hay khách hàng lựa chọn sản phẩm cho hợp phong thủy. Bởi mỗi sản phẩm đá mỹ nghệ đều mang một ý nghĩa riêng và mỗi người chơi đều mong muốn chọn lựa cho mình một sản phẩm đá có đủ các yếu tố may mắn.. Như các tượng đá, ngựa đá, sư tử đá, tỳ hưu đá…đều mang lại sự may mắn, thành công và tài lộc. Và cuốn thư đá với vẻ đẹp truyền thống và hiện đại cũng được coi như một vật phong thủy nhiều chức năng.

Trong phong thủy:

– Cuốn thư đá giúpchấn hưng mảnh đất, giúp mảnh đất đó có long mạch tốt, vữn chãi,  ngăn chặn những luồng khí xấu, hút những luồng khí tốt vào nhà, giúp gia đình khí vượng, mạnh khỏe.

Về giá trị thẩm mỹ:

– Ngoài giá trị phong thủy nó còn có chức năng thẩm mỹ, là một chi tiết không thể thiếu trong mỗi ngôi nhà truyền thống. Đây như một bức rèm che, ngăn chia không gian trong ngôi nhà một cách khoáng đạt, ngăn chia phía cổng và phái trong ngôi nhà.
 

cuonthudatruyenthong-02
 
–  Theo truyền thống trên các cuốn thư đá cổ có chữ thọ lồng vào nhau tạo thành hình tròn nằm giữa, đó như là tấm gương  tròn nhỏ phía trong giúp gia chủ biết khách nào đến mà đón tiếp. Nếu khách họ muốn gặp thì sẽ mời vào và khách họ không muốn tiếp thì có thể mời về báo là đi vắng. Người khách cũng thế có thể nhìn từ ngoài vào xem trong nhà có gia chủ hay không. Đây chính là điểm khác biệt giữa văn hóa Phương Đông và văn hóa phương Tây.

Theo nhiều chuyên gia tìm hiểu Cuốn thư đá có 2 loại:

Loại 1 tấm: đây là loại phổ biến nhất làm bằng đá phổ biến có đế cuốn thư cố định, khi di chuyển khá khó khăn bởi nếu di chuyển phải xe dịch cả bức cuốn thư đá, chất liệu làm ra loại cuốn thư này chủ yếu là đá xanh tự nhiên có màu sắc đẹp, độ bền và độ cứng cao.

Loại nhiều tấm: thường do 8 hay 10 tấm bằng gỗ hay tre hình chữ nhật ghép lại với nhau đế có gắn bản lề chạy. Loại này di chuyển dễ dàng hơn vì nhẹ và có thể tháo dời từng tấm. Loại này được làm từ gỗ, mây tre hay bằng vải độ bền kém hơn nếu lưu giữ theo thời gian thì có thể không giữ được vì có thể bị mờ hoặc bị rách cuốn thư.

 

cuonthudatruyenthong-04
Cuốn thư đá bằng đá khối trắng
 
Nơi xuất hiện nhiều cuốn thư đá cổ phải nói đến Huế, kinh thành vương triều xưa kia. Cuốn thư đá ko chỉ xuất hiện trong lăng tẩm của vua Khải Định,Tự Đức… mà ngay cả những ngôi nhà quan, dân đều có cuốn thư đá với nhiều phong cách, trang trí tinh xảo khác nhau. Hiện nay nhiều nhà nghiên cứu đang cho phục chế lại các bức cuốn thư cổ do thời gian nó bị hỏng, bị vỡ…tuy nhiên để làm việc này cần có những nghệ nhân giỏi, có kinh nghiệm và tay nghề cao trong nghề điêu khắc mới có thể giữ lại vẻ đẹp truyền thống chuẩn phong thủy cho các bức cuốn thư.

Hiện nay các bức cuốn thư về từng đường nét, chạm trổ và hình dáng có khác hơn so với các cuốn thư đá xưa nhằm phù hợp và bắt kịp với với văn hóa hiện đại tuy nhiên những hình ảnh trên đó khi chạm khắc thì vẫn còn lưu lại rất rõ các giá trị truyền thống văn hóa xưa. Hy vọng những thế hệ sau này sẽ vẫn giữ vững được tinh thần này để nền văn hóa Việt Nam luôn đậm đà bản sắc.