Những người phụ nữ “thép” với nghề chế tác đá mỹ nghệ Ninh Bình

Cách trung tâm Thành phố Ninh Bình 4km về phía Tây Nam, xã Ninh Vân – Hoa Lư nổi tiếng với nghề chế tác đồ đá mỹ nghệ từ hàng trăm năm qua. Làm nghề đá tưởng chừng chỉ dành cho “cánh” đàn ông nhưng ở đây hàng chục phụ nữ vẫn “chọn” nghề cực nhọc này.
 

Hầu như những người phụ nữ làm nghề chế tác đồ đá mỹ nghệ có độ tuổi từ 30 trở lên. Họ là những người sinh ra và lớn lên ở Ninh Vân nên đã được tiếp xúc và cảm nhận nhiều với nghề, biết được những công việc và khó khăn thường gặp. Ngoài ra còn có những người phụ nữ ở vùng khác, lấy chồng ở đây rồi học việc và kiếm sống bằng nghề cực nhọc, vất vả này.

 

Theo những người làng Ninh Vân, hiện nay phụ nữ tham gia làm nghề chế tác đá rất nhiều vì công việc không quá vất vả, mức thu nhập lại cao hơn so với làm ruộng. Trung bình một xưởng sản xuất đá mỹ nghệ dao động từ 5-20 lao động, nữ với mức lương 6 – 7 triệu đồng/tháng.

 

Một ngày làm việc của phụ nữ sẽ bắt đầu làm việc lúc 7 giờ sáng và kết thúc vào lúc 18 giờ tối. Tiền công sẽ được tính khoán theo khối lượng sản phẩm hoặc làm theo lương hàng tháng. Các sản phẩm tượng đá, mộ đá, con giống đá,… đều được bàn tay những người phụ nữ chế tác tinh tế. 

 

Làm nghề chạm khắc đá là công việc vô cùng vất vả, thường xuyên tiếp xúc với các khối đá lớn, với bụi đá, công việc tưởng chừng chỉ dành cho đàn ông khỏe mạnh thì những người phụ nữ Ninh Vân lại không ngại nhọc nhằn, họ dấn thân vào nghề vì gánh nặng mưu sinh và niềm đam mê với nghề.

Những người phụ nữ khi làm nghề này rất biết cách “bảo vệ” sức khỏe của mình. Đa phần họ đều đeo khẩu trang, bịt kín mặt, kính, nón và mang nhiều quần áo. Tuy nhiên, do cắt đá có nhiều khói bụi khiến họ vẫn không tránh khỏi bụi bám vào người. Cho nên, những người phụ nữ làm nghề lâu năm thường mắc phải các bệnh về hô hấp.

 

Đến với làng nghề truyền thống Ninh Vân, không khó để bắt gặp hình ảnh những người phụ nữ cầm máy mài, máy đục… để trạm trổ đá tinh xảo, sắc nét

 

“Nghề chế tác đá chẳng sạch sẽ gì, ngoài làm việc vất vả cực nhọc, thường xuyên sống trong bầu không khí ô nhiễm từ bụi đá còn phải chịu ô nhiễm tiếng ồn cực lớn từ các loại máy cắt, khoan đá,…phát ra”, một phụ nữ tâm sự.

 

Làm việc tại các lán trại tạm bợ, đồ bảo hộ lao động không được trang bị đầy đủ nên nguy hiểm luôn rình rập những phụ nữ chế tác đá mỹ nghệ. Trên thực tế, đã có một số chị em không may bị tai nạn trong khi cắt đá, thường xuyên bị đá đè lên chân tay, máy móc làm bị thương…

Để đục đẽo, chạm khắc được những tấm đá khối lượng lớn, nhiều chị em cũng phải tự mình khuân, vác đá di chuyển đến địa điểm thích hợp để “hành nghề”.

 

Ít ai biết rằng, đằng sau những sản phẩm đá mỹ nghệ tinh xảo kia là bóng dáng của những người phụ nữ “thép”, không quản vất vả nhọc nhằn để cho ra đời những đứa con tinh thần trọn vẹn, hoàn hảo nhất!

Ninh Bình Stone